เปิดตำนานความเชื่อ ชีวิตติดกรรม สยามมงคล ชิมไปขลังไป คุยกับผี
» เรื่องเล่าตำนานเมือง

กรมแผนที่ทหารบก ๒

โพสโดย : nangfar เมื่อ : 1 มกราคม 2513, เข้าชมแล้ว 388 ครั้ง

เมื่อวานนี้ – วันนี้ ที่ “ กรมแผนที่ทหารบก ๒ “
ภาพที่เห็นนี้ก็คือ "กรมแผนที่ทหารบก" ริมถนนบำรุงเมือง (ถนนกัลยาณไมตรี ในเวลานี้)
อันเป็นสถานที่ตั้งของกรมแผนที่ทหารบกมาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๗๕



เมื่อวานนี้  :    โรงเรียนทหารสราญรมย์ (ที่ต่อมาคือ กรมแผนที่ทหารบก)
ในสมัยรัชกาลที่ ๕
(ภาพจาก   :  หอจดหมายเหตุแห่งชาติ, กรมศิลปาร.)

 



วันนี้  : กรมแผนที่ทหารบกในปัจจุบันนี้
 (ถ่ายภาพโดย :ป.บุนนาค, ธันวาคม ๒๕๔๙.)

 

ดังปรากฏข้อมูลในหนังสือ "ประวัติ ของหน่วยทหารในองทัพบก"  (กองประวัติศาสตร์ กรมยุทธการทหารบก. ๒๕๐๕, หน้า ๔๘-๕๕.) ว่า"… ต่อมาสมเด็จเจ้าฟ้าจักรพงศ์ภูวนารถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานารถ ได้กราบบังคมทูลขอพระบรมราชานุญาติโอนกรมแผนที่จากกระทรวงเกษตรพานิชการมาขึ้นกับกระทรวงกลาโหม  โดยแบ่งข้าราการในกรมแผนที่ออกเป็น ๒ ส่วน ส่วนหนึ่งขึ้นกับกระทรวงเกษตรพานิชการตามเดิม และตั้งเป็นกรมรังวัดที่ดิน      อีกส่วนหนึ่งโอนมาสังกัดกระทรวงกลาโหม  และตั้งเป็นกรมแผนที่ทหารบกขึ้นเมื่อวันที่ ๑ ตุลาคม ๒๔๕๒    โดยมีมิสเตอร์ โรแนลด์ ดับลิว กิบลิน เป็นเจ้ากรมแผนที่    ย้ายสำนักงานมาตั้งที่ตึกปาก-คลองตลาด   อันเป็นที่ดินและอาคารส่วนพระองค์ของเจ้าฟ้าจักรพงศ์ภูวนารถฯ…

"พ.ศ. ๒๔๗๕   เมื่อมีการเปลี่ยนปลงการปกครอง   ทางราชการได้พิจารณาตัดอัตรานายพลทั้งหมด    พลตรี พระยาศัลวิธานนิเทศ ซึ่งเป็นเจ้ากรมต่อมาจาก พลตรี พระยาภักดีภูธรนั้นจึงต้องย้ายไปรับราชการกระทรวงเกษตราธิการ      และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ พ.อ. พระรณรัฐวิภาคกิจ (อุ่นห์ วิโรจนเพชร)  เป็นเจ้ากรมแผนที่ ตั้งแต่ ๑ สิงหาคม ๒๔๗๕       ต่อมากรมแผนที่ได้ย้ายสำนักงานจากปากคลองตลาดมาอยู่ที่ตึกเชิงสะพานช้างโรงสี        ซึ่งเดิมเป็นโรงเรียนนายร้อยชั้นมัธยม    ต่อมาเป็นที่ทำการกรมเสนาธิการทหารบก แล้วเป็นสำนักงานกรมแผนที่ทหารบกอยู่จนถึงปัจจุบันนี้"

และเมื่อเปรียบเทียบกับเอกสารอื่นๆ ก็ปรากฏว่าปีที่ "กรมแผนที่ทหารบก"  ได้ย้ายมาอยู่ริมถนนบำรุงเมือง คือ ปี พ.ศ.๒๔๗๕ อย่างแน่นอน ซึ่งก็ปรากฏหลักฐานอยู่แล้วว่า ก่อนที่นี่จะมาเป็นที่ตั้งของกรมแผนที่ทหารบกที่นี่ ได้เคยเป็นโรงเรียนนายร้อยชั้นมัธยมมาก่อนแล้วจึงเป็นที่ทำการกรมเสนาธิการทหารบกก่อนที่จะกลายมาเป็นกรมแผนที่ทหารบก

ส่วนความเป็นมาในการก่อสร้างอาคารหลังนี้, ปรากฏอยู่ในประวัติของ "สเตฟา คาร์ดู" (ช่างฝรั่งในกรุงสยาม  ต้นแผ่นดินพระพุทธเจ้าหลวง. พีรศรี โพวาทอง. คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, หน้า ๑๐๘-๑๓๗.) ดังนี้

"โรงเรียนทหารสราญรมย์ "ในพ.ศ. ๒๔๒๔ รัชกาลที่ ๕ โปรดเกล้าฯ ให้จัดารทหารของสยามเสียใหม่  ให้เป็นแบบแผนที่ทันสมัยอย่างตะวันตก  ซึ่งส่วนหนึ่งคือการตั้งโรงเรียนสำหรับทหารหน้าขึ้นที่วังสราญรมย์    อันเป็นต้นกำเนิดของโรงเรียนนายร้อยทหารบกในเวลาต่อมา    เมื่อกิจการของโรงเรียนเจริญรุดหน้าเป็นแบบแผนมากขึ้นกว่าเดิมแล้ว     ในพ.ศ. ๒๔๓๑ จึงโปรดเกล้าฯ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ  เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระภาณุพันธ์วงษ์วรเดช    จัดตั้งเป็นโรงเรียนนายร้อย เรียกว่าโรงเรียนทหารสราญรมย์    และในราวเดือนมกราคม พ.ศ. ๒๔๓๓  รัฐบาลสยามให้คาร์ดู (ในนามบริษัท S. Caru & Co  : ป.บุนนาค)ออกแบบและก่อสร้างอาคารใหม่สำหรับโรงเรียนนายร้อยนั้นขึ้นที่ริมถนนบำรุงเมือง-ฟากใต้ ตรงข้ามกับตึกกรมทหารหน้า     เพื่อใช้เป็นที่อยู่และที่เรียนของนักเรียนนายร้อยจำนวน ๑๖๐ นาย    อาคารดังกล่าว ใช้เวลาก่อสร้างประมาณสองปี    และเปิดใช้ในเดือนกรกฎาคม ๒๔๓๕    โดยในช่วงแรกใช้เป็นที่ทำการของกระทรวงโยธาธิการเป็นการชั่วคราว 

จนกระทั่งวันที่ ๒๖ กันยายน ๒๕๓๕ จึงใช้เป็นโรงเรียนทหารสราญรมย์       โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิดอาคารด้วยพระ-องค์เอง  และมีการเฉลิมฉลองเป็นงานใหญ่"
  
 

บทความอื่นๆ
ความคิดเห็นเกี่ยวกับบทความนี้
กรุณาเข้าสู่ระบบก่อนแสดงความคิดเห็น
 
ชื่อเรียก :
รหัสผ่าน :
ยืนยันรหัสผ่าน :
อีเมล :
กรอกอีเมลของคุณ